نوروز باستانی بر تمامی دوستان / همراهان / وبلاگ نویسان و وب گردان و مراجعه کنندگان گرامی خجسته باد . به امید سالی مالامال از صلح / آزادی و سربلندی و بهروزی . ایران پایا و ایرانی پاینده باد.

جشن ملی

سرخي تو از من زردي من از تو000

(( جستاري كوتاه بر آيين چهارشنبه سوري ))

آتش از هنگامه كشف ارزش و اهميت خاصي در زندگي بشر يافته است . اين اهميت به حدي است كه امروزه نيز تصورحتي لحظه اي بدون آتش بسيار وحشتناك است و اهميت آتش در تمامي اين سالها و قرنها نه تنها كم نشده كه زياد و زيادتر نيز شده است ! زندگي انسانها با آتش معناي متفاوتي يافت و بدين ترتيب بود كه از همان آغازين روزهاي كشف آتش قداست يافت . اين قداست بيش از هر چيز در فايده و حسن آتش براي بشر بود و بواسطه بهره و استفاده اي كه از اين پديده به انسان مي رسيد اهميت و قداست نيزمي يافت و در زندگي برخي از اقوام ابتدايي چنان شگرف و سازنده و تاثير گذار بود كه برخي به پرستش آن پرداختند! ( با نيايش ايرانيان باستان بر هورمزد در برابر آتش كه در خصوص آن توضيح خواهيم داد اشتباه نگيريم ) براي درك اهميت آتش بايد به گذشته هاي بسيار دور بازگرديم و در بين مردماني قرار بگيريم كه زندگي شان ارتباطي مستقيم با طبيعت داشت . براي انساني كه با غروب خورشيد و فرارسيدن تاريكي در معرض حمله خطرناك ترين موجودات بود ! براي انساني كه در سردترين فصل هاي سال برخي از همنوعان خود را از فرط سرما از دست مي داد!؟ و براي انسان خام خوار اهميت پديده اي همچون آتش آنچنان برجسته بود كه از آن نگاهباني بنمايد . براي آن منزلگاه و خادم بگمارد و خاموش كردن آن را گناهي بزرگ و مستوجب مجازات بداند . به آن سوگند ياد كند و بر آن قرباني و نذر گذارد !( مقايسه كنيد با سوگند اقوام اصيل ايراني همچون عشاير بختياري ها به تش و كراهت ايشان در ريختن آب به چاله آتش !؟)

چنين ريشه هاي تاريخي در اسطوره هاي اقوام و ملل مختلف به اشكال گوناگون وجود داردو از اقوام آزتك و اينكا در امريكاي جنوبي تا شرق دور و سرزمين اژدها هاي مولد آتش در همه جا مي توان اين ريشه هاي اساطيري در خصوص آتش را مشاهده نمود . در سرزمين پر افتخار ما ايران نيز اهميت آتش بسيار برجسته و مهم است. ايرانيان هوشنگ پيشدادي را پيدا كننده آتش مي دانند و از اين نظر براي هوشنگ اهميتي فراوان در دوران اساطيري قائلند .در ادوار مختلف تاريخي نيز اهميت آتش بيشتر و بيشتر مي شده است . جايگاه آتش را در باور باستاني ايرانيان همگان مي دانيم و نقش ويژه اي كه نور در برابر دشمن هميشگي خود ظلمت و تاريكي ايفا مي نمايد. نور مظهر خير / اهورا / درستي / پاكي و نيكي است و در تقابل هميشگي با شر / اهريمن / كژي / ناپاكي و بدي است . آتشكده ها در آيين ايرانيان آريايي مكاني براي نيايش بر اهورا بوده اند و بر خلاف آنچه عرب ايشان را مجوس ناميده و آتش پرست ايرانيان پروردگاري يگانه و دانا را مي پرستيده اند . نيايش ايرانيان در برابر آتش آتش پرستي نبوده همان گونه كه نيايش اعراب بسوي كعبه بت پرستي نبود و آنچه بر ايرانيان بهدين اطلاق گرديد تنها از روي بي اطلاعي از ديانت و آيين يكتا پرستانه ايشان از جانب فاتحان تازي بود .

ايرانيان در جشن ها و آيين هاي مختلف با توجه به اهميت آتش اين پديده ارزشمند را مورد توجه قرار مي دادند كه جشن سده سرآامد اين جشن ها بود و پرداختن بدان مجالي ديگر مي طلبد .

چهارشنبه سوري يكي از آيين هايي بوده و هست كه آتش در آن مركزيت يافته . چهارشنبه در باور ايرانيان روزي نحس بوده ( مقايسه كنيد با نحوست اين روز در ادوار بعد و حضور اجنه در اين شب!) و آخرين روز نحس سال را ايرانيان با برافروختن آتش در آستانه ورود بدان برگزارمي كردند و با پريدن از روي آتش نحوست و پليدي را از دامان خود دور مي كردند و مي خواندند :

غم برو شادي بيا / محنت برو روزي بيا

يا اينكه مي خواندن :

سرخي تو از من / زردي من از تو

كه منظور دور كردن پليدي و نحوست از خود بوده است . در برخي جايها در آتش اسپند نيز مي ريختند و طول شب را به شادي و سرور مي پرداختند آداب چهارشنبه سوري تا امروز نيز باقي مانده است و قاشق زني يكي ازاين آداب است كه افراد با پوشاندن خود به درب خانه هاي همسايه ها مي روند و آنچه را هديه مي گيرند از آجيل و خوراكي متبرك مي دانند .خريد كوزه هاي نو / توزيع آجيل مشكل گشا و شيريني / فال گوش ايستادن و برخي رسوم ديگر از مواردي است كه به مرور ايام به آيين چهارشنبه سوري اضافه شد . برخي از اين زوايد پسنديده وبرخي نيز البته ناپسند بودند . همچون معضل جديد ترقه بازي و نارنجك اندازي !؟ به بهانه اين شب زيبا و دوست داشتني .رفتار ناپسندي كه علاوه بر خسارات و صدمات مالي و جاني بهانه به دست برخي نيز خواهد داد تا پيشينه فرهنگي اين سرزمين را تكفير نمايند! هر چند چهارشنبه سوري / نوروز / سفره هفت سين / سيزده بدر و آداب و رسوم اصيل ايراني ديگر البته آنقدر ريشه در تاريخ دارند كه از گزند تند باد حادثه تا هميشه در امان باشند .

پليدي و نحوست از دامان همگان دور باد .

منابع :

جان هينلز : شناخت اساطير ايران

ريچارد نلسون فراي : ميراث باستاني ايران

دكتر ژاله آموزگار : تاريخ اساطيري ايران

احسان يار شاطر : داستانهاي ايران باستان

ابولقاسم حالت : نوروز در راه است / مقاله در ماهنامه حافظ شماره 12

 

مصدق بزرگ

اسفند ماه يا د ملي شدن نفت و خاموشي پير احمد آباد

اسفند ماه هر سال يادآور يك رويداد مهم در تاريخ معاصر ايران است . ملي شدن صنعت نفت و تحت مالكيت در آمدن سرمايه ارزشمند ايران توسط ايرانيان . اسفند ماه هر سال ياد آور اسفند ماه سال 1329 خورشيدي است كه در آن ماه و در آخرين روز آن قانون ملي شدن صنعت نفت توسط مجلس سنا به تصويب رسيد و پس از سالها چپاول و استعمار ايرانيان مالك واقعي دارايي خود شدند . حماسه بيست و نهم اسفند ماه 1329 نبود مگر بواسطه تلاش و مجاهدتهاي دكتر محمد مصدق پيشواي آزادي ايران و ياران غيرتمند او كه بنام سعادت ملت ايران و جهت تامين صلح جهاني پيشنهاد ملي شدن نفت را به مجلسين ارائه و با پايمردي خود و حمايت هاي مردمي توانستند اين قانون را به تصويب برسانند 000

قصه ملي شدن نفت در ايران حديث مكرر گفته شده اي است كه ديگر ملكه ذهن همه ماست اما اسفند ماه ياد آور اتفاق تلخي نيز هست و آنهم خاموشي پير احمد آباد و شير در زنجير آزادي خواهي ايران است كه به جرم كوتاه كردن دست انگليس از منابع نفت ايران مجبور شد پس از كودتاي بيست و هشتم مرداد 1332 تا پايان عمر در خانه خود در احمد آباد تبعيد و محصور و محدود باشد !

پاييز سال 1345 وضع مزاجي دكتر مصدق رو به وخامت نهاد و در آذر ماه به خانه شخصي اش در تهران منتقل شد تا درمانش منظم تر انجام شود و البته آنجا نيز تحت نظر بود . در مان وي در بيمارستان نجميه كه موقوفه مادرش بود و پسرش دكتر غلامحسين مصدق سالها مديريت آنرا بر عهده داشت انجام مي شد . دكتر مصدق به سرطان حنجره مبتلا شده بود و شاه به تقاضاي خانواده اش براي اعزام دكتر به خارج از كشور براي معالجه پاسخ منفي داد . در جريان درمان بيماري مزمن او منجر به خونريزي معده اش شد كه هيچگاه نتوانستند آنرا كنترل كنند و سر انجام در چهاردهم اسفند ماه 1345 دكتر مصدق در سن هشتاد و پنج سالگي دار فاني را وداع گفت .

مصدق ظاهرا مرد و از ميان ايرانيان رفت اما نام مصدق و راه مصدق در تمام اين سالها در فكر ايرانيان و تمامي آزادي خواهان جهان زنده است و چه حياتي بالاتر از اين .خود چنين وضعي را پيش بيني كرده و گفته بود : چه زنده باشم و چه نباشم اميدوار و بلكه يقين دارم كه اين آتش خاموش نخواهد شد و مردان بيدار كشور اين مبارزه ملي را آنقدر دنبال مي كنند تا به نتيجه برسد .

يا د بزرگ پيشواي آزادي ايران زنده ياد دكتر محمد مصدق گرامي و پاينده باد .

جبران مافات

طومار اینترنتی خوزستانی ها بر علیه شرکت بریتیش پترولیم

خوزستان خاستگاه و مهد نفت ایران و خاورمیانه است و در طول تاریخ یکصد ساله گذشته محاسن و معایب فراوانی از بابت نفت بر این خطه وارد شده است . تخریب فضای سبز استان خصوصا در مناطق نفت خیز آن موضوع طومار اینترنتی است که به پیشنهاد و ابتکار دوست عزیز و جوان ما حسین سریع کار مدیر سایت فرهنگی مسجدسلیمان  منتشر و جهت امضای  در معرض دید عموم قرار گرفته است این اعتراض نامه را در آدرس : http//www.persianpetition.com/sign.aspx?id=b4524c67-81b9-44dd-868f-b6ebf093a65f را ببینید و در صورت موافقت امضاء نمایید .

مفاخر سرزمین

((مفاخر ادبي خوزستان))

منوچهر شفياني از پيشگامان ادبيات اقليمي دهه چهل در ايران

در تاريخ معاصر ايران تحولات اجتماعي و فرهنگي دهه چهل و مسايلي همچون اصلاحات ارضي / طرح مسئله غرب زدگي و اصالت جويي و بازگشت به زندگي ساده و سنتي روستايي از مؤلفه هاي مهمي بود كه نويسندگان و اهالي قلم و انديشه در ايران آن روزگار را تشويق مي نمو د با نگاه متفاوتي به مسايل زندگي روستايي بنگرند . رفته رفته اقبال و تمايل به اين سبك انديشيدن و نوشتن منجر به گرايش ادبي تازه اي گرديد كه از آن تحت تيتر و عنوان ادبيات روستايي و اقليمي ياد مي شود .(1)

در اين زمينه فارغ التحصيلان دانشسراي سپاه دانش و كساني كه بعنوان معلم راهي روستا ها شدند اهميت و نقش ويژه اي داشتند و مرحوم منوچهر شفياني يكي از بارزترين افراد فعال در اين زمينه بود كه در عمر كوتاه خود داستانهاي كوتاه و زيبايي را در فضاي روستا به رشته تحرير در آورد . منوچهر شفياني در سال 1319 در مسجدسليمان ديده به جهان گشود . پدرش مرحوم علي شفياني ۰۰۰