شب تاریخی

جستاري كوتاه بر آيين شب يلدا

فرهنگ زيبا و پر بار آريايي آنقدر سوژه ها و مناسبت هاي شاد و بياد ماندني دارد كه چنانچه بخواهيم يكايك آنان را بر شمريم به تعداد سيصد و شصت و پنج روز سال و حتي بيش از آن مي توانيم نمونه معرفي كنيم و براي هر كدام از اين مناسبت ها و نكات فرهنگي آريايي مي توان سيصد و شصت و پنج روز تحقيق كرد و مطلب نوشت ! اما در آستانه شب يلدا بجا خواهد بود كه طي جستاري كوتاه نگاهي داشته باشيم بر اين شب و اين نام تا محكم نماييم ريشه هاي فرهنگي پارسي خود را و تبيين نماييم جايگاه و نقش اين شب و اين آيين را براي فرزندان سرزمين پارسي تا همه ما به ياد آوريم پشتوانه قوي فرهنگي و اساطيري مان رادر اين آشفته بازار غرب زدگي و عرب بردگي ! !

مي دانيم كه تقويم و گاهشماري پارسي دقيق ترين و ثابت ترين تقويم جهان بوده و هست . مدار گردش زمين به دور خورشيد در اين تقويم دقيق و علمي كه منجمان قرنها بعد به صحت آن پي بردند سيصد و شصت درجه است . اول بهار ايراني زمين در زاويه صفر اين مدار و در اول پاييز در زاويه يكصد و هشتاد درجه آن قرار دارد در اينحالت يعني در اولين روز بهار و اولين روز پاييز طول مدت روز با شب دقيقا مساوي است . وقتي زمين در زاويه نود درجه مدار خود قرار مي گيرد بلندترين روز سال را شاهديم كه همان روز اول تابستان است و در روز اول زمستان كه زمين در زاويه دويست و هفتاد درجه از مدار مذكور قرار مي گيرد بلندترين شب سال را شاهديم و بدين ترتيب است كه شب اول زمستان را بلندترين شب سال مي دانيم .

يكي از زير ساختهاي فكري ما ايرانيان و شايد مهمترين آنها اعتقاد ما به خير و شر و نبرد ديرينه خير با شر / اهورا با اهريمن / راستي با دروغ و نور با ظلمت است . بر پايه اين زير ساخت فكري ايرانيان باستان از آنجا كه روشنايي و نور را بيش از تاريكي و ظلمت مي پسنديدند طولاني ترين شب سال را به اميد آغاز روزي روشن و به ميمنت كوتاه شدن شبها از آن پس جشن مي گرفتند و از آنجا كه در فرهنگ شادي خواه ايشان هر فرصتي براي شاد بودن و شاد زيستن غنيمت بود شب نشيني شب اول زمستان نيز يكي از اين فرصت هاي مناسب مي نمود .

به اين نكته ظريف توجه داشته باشيم كه بسياري از باورههاي فرهنگي و ديني پارسيان همچون هر قوم ديگري ريشه در نظام اقتصادي ايشان داشت و براي آرياييان دامپرور روشنايي روز بسيار پسنديده تر از ظلمت و تاريكي شب بود .

بر اساس اساطير ايراني ايزد نور بنام مهر در اين شب زاده مي شود و از فرداي آن بر طول ر و شنايي روز مي افزايد و ميمنت همين تولد اين شب ر ا شب زايش و تولد ناميده اند چنانچه مي دانيم كلمه يلدا نيز كه براي تسميه اين شب بكار مي بر ند كلمه اي سرياني و بمعناي تولد و ميلاد است .بدين سان شب يلدا شب زايش مهر ايزد نور و ر وشنايي در فرهنگ اساطيري پارسيان بوجود آمد و در تمامي اين هزاره ها باقي مانده است.

طول شب يلدا چهارده ساعت و پانزده دقيقه است و مي دانيم كه اين محاسبه بر اساس تقويم دقيق پارسي انجام گرديده و بايد مفتخر باشيم كه حتي تقويمهاي رومي نيزكه در طول سال مانند گاهشماري اعراب موقعيت ثابتي نداشتند نيز تقويم خود را بعدها با تقويم پارسي مطابقت د ادند و مي د انيم كه تقويم ميلادي نيز شكل مذهبي شده همان تقويم رومي است كه ثبات خود را از گاه شماري ايرانيان باستان وام گرفته اند .

شب يلدا را شب چله نيز مي نامند نيا كان ما از اول زمستان تا دهم بهمن را چله بزرگ مي ناميدند در گذشته هاي دور تر اين شب را جشن نود رو ز هم مي گفتند زيرا از اين شب تا روز عيد نوروز نود روز باقي مانده بود .در شب يلدا ايرانيان دور يكديگر جمع مي شوند و شيريني و تنقلات و انار و هندوانه تناول مي كنند. علت انتخاب هندوانه و انار براي شب يلدا قرمز بودن رنگ اين ميوه ها و همرنگي آنها با مهر (خورشيد )در لحظه تولد و طلوع است زيرا نمانگونه كه گفتيم شب يلدا شب تولد مهر است .

مهر ايزد فروغ ونور /نگهبان پيمان /پشتيبان جنگيان و راستگويان است و از كارههاي بزر گ او كشتن گاو خشكسالي (نماد اهريمن )است .با ار تباط فرهنگي ايران باستان و جهان غر ب شاهد آن هستيم كه مهر به اروپا نيز مي رود و در باورهاي ايشان نيز جا باز مي كند بر اين اساس در شب اول زمستان شخصي بنام مهر از مادري بنام ناهيد يا آناهيتا در شرق ايران زاده مي شود و در بزر گسالي دعوي پيامبري مي كند و مذهبي براي عموم مردم مي آورد لذا آنجا هم بر گزاري مراسم شب يلدا رواج مي يابد كما اينكه ما در ميان بيشتر اقوام آريايي همچون ژرمن ها و اسلوا ها نيز شاهد بر گزاري مراسم شب يلدا هستيم .همچنين آيين مسيحيت نيز اشتراكات اعجاب آوري با آيين مهر دارد كه بحث پيرامون آن مجالي مناسب مي طلبد .

آيين شب يلدا پس ازورود اسلام به ايران مانند خيلي از آداب و رسوم ديگر با اندك تغييراتي مجال ماندگاري يافت .اين آيين در ادبيات ما نيز جايگاه خاص يافت از جمله سعدي در خصوص آن سرود:

ياد آسايش گيتي بزند بر دل ريش

صبح صادق ندمد تا شب يلدا نرود

شب يلدا با ريشه هاي اساطيري خود مجالي است براي كنار يكديگر نشستن ديد و بازديد كردن و در اين وانفساي زندگي ماشيني لحظه اي مهرورزيدن.

در فر هنگ آريايي ما مناسبتهاي فراواني براي نيك انديشيدن/نيك گفتن و كردار نيك داشتن وجود دارد كه حيف است آنها را از دست بدهيم

شب فر خنده يلدا بر قوم آريا گرامي باد .

 

 

منابع:

1-دكتر هاشم رضي :گاهشماري و جشنهاي ايرانيان باستان

2-دكتر محمد مقدم :جستاري در باره مهر

3-محمد علي اختري :آيين شب يلدا (مقاله در شماره 10 ماهنامه حافظ )

4-سارا پدرام :يلدا (مقاله در شماره3005 روز نامه ايران)

 

 

 

گردشگری

در توسعه گردشگري ديگران چه مي كنند ما كجاييم ؟!

پیست اسكي در جايي كه اصلا برف نمي بارد! !

سايت بي بي سي به تازگي از افتتاح پيست اسكي بزرگي خبر داد كه در كشوري ساخته شده است كه مردمش هنوز رنگ برف به چشم نديده اند! در سرزميني كه گرما ي تابستان آن به بيش از پنجاه درجه سانتي گراد مي رسد و چهار فصل سال درخت خرما در آن ثمر مي دهد.

اين اقدام معجزه مانند در امارات متحده عربي و در شهر دوبي به انجام رسيده است و اين پيست اسكي كه در حقيقت بزرگترين يخچال ساخته شده به دست انسان است به مساحتي برابر با سه زمين فوتبال و به ارتفاع 85 مترتعجب و حيرت بازديدكنندگان را برانگيخته است . سايت بي بي سي به نقل از گردشگري در دبي نوشته است : چندين بار براي ديدن اين پيست اسكي كه در كنار يكي از بازار هاي خريد دوبي قرار گرفته به آنجا رفتم و از پشت شيشه نگاهي به برف زيادي كه در آنطرف شيشه قرار داشت انداختم . او بليت مي خرد و وارد مي شود و پس از عبور از يك تونل برفي به محوطه اصلي پيست وارد مي شود كه براي آن روزانه بيش از سي تن برف تهيه مي شود !

امروز ديگر آنقدر عجايب و غرايب زياد شده است كه عجايب هفت گانه جهان فراموش شده اند اما اگر هزار سال پيش از اين بوديم حتما اين اقدام كار گزاران توسعه گردشگري در كشور دوست و برادر ديني مان امارات متحده عربي (( طمع آنها به جزاير سه گانه مان را ناديده بگيريد !؟ )) جزء عجايب جهان محسوب مي شد اما هدف آنها از اين كار تبليغ نبوده بلكه آنها به دلارهاي توريست هايي فكر مي كنند كه در كمترين زمان ممكن كل هزينه نجومي افتتاح پروژه را بر مي گرداند و از آن پس هر چه بدست مي آيد سود اقتصادي است و اين يعني سياست كاري و برنامه ريزي كارشناسي شده .

لحظه اي از روياي سفر به دوبي خارج شويد و بجاي كشوري كه هنوز پنجاه سال تاريخ ندارد كشور دو هزار و پانصد ساله خودمان ايران را ببينيم و از خود بپرسيم در توسعه گردشگري ما كجاي كاريم ؟؟!

كوتاه ترين و راحت ترين پاسخي كه ميتوانيم بدهيم اين است كه بگوييم :

توريسم اشكال شرعي دارد و احتياط واجب آنست كه به گردش نرويم و گردشگران نجس را نيز پذيرا نباشيم!

شما چه فكر مي كنيد؟

معرفی سایت

معرفی سایت خبری از کشور کانادا

سایت ایران خبر یک سایت خبری است که توسط چند تن از ایرانی های مقیم کانادا بار گذاری می شود در این سایت علاوه بر اخبار متنوع آدرس بسیاری از سایت ها / روزنامه ها و رادیو تلویزیون های سراسر جهان به همراه فعال ترین وبلاگ های ایرانیان سراسر جهان معرفی می شود و باعث افتخار است که وبلاگ روزنامه نگار مسجدسلیمانی نیز به تازگی در این سایت معرفی شده است . سایت ایران خبر خوشبختانه هنوز فیلتر نشده است . تا فردا چه پیش آید !!؟

چند روز مانده به کریسمس

در آستانه كريسمس

نگاهي به ارمنستان نخستين كشور مسيحي جهان

كشور ارمنستان در آسياي غربي واقع شده و از شمال به گرجستان از شرق به درياي خزر از جنوب به بخش علياي دجله و از غرب به فرات محدود است و امروزه از جمله كشورهاي آسياي ميانه به شمار مي رود . از نظر موقعيت جغرافيايي ارمنستان سرزميني است كه در حدود 37 و 49 درجه طول شرقي و 5/27

همایش

همایش داراب افسر بختیاری در مسجدسلیمان

با همت عده ای از اهالی فرهنگ / ادب و تاریخ بختیاری زمستان امسال همایشی در بزرگداشت داراب افسر بختیاری شاعر فقید بختیاری در مسجدسلیمان برگزار می شود سایت اطلاع رسانی همایش داراب افسر بختیاری اخبار و اطلاعات این همایش را در اختیار علاقمندان قرار می دهد .

و روزی به نام دانشجو

مروري بر حماسه شانزده آذر – روز دانشجو

ايران ما تاريخي پر افتخار دارد كه مالامال از روزهاي حماسي و بزرگ است و شانزدهم آذر ماه سالروز يكي از اين بي شمار . سالروز اعلام موجوديت جماعتي به نام دانشجو كه در طول تاريخ خود در كنار تحصيل از اصلاح جامعه نيز غافل نبوده و نيستند و در اين راه از خون خود نيز دريغ نكردند .

مسجدسلیمان شناسی

بررسي رابطه منابع نفت و گازمنطقه مسجدسليمان با آتشكده هاي پارسوماش

بررسي مسير مهاجرت پارسيان هخامنشي از پارسوا به پارسوماش و از آتجا به پاسارگاد در طول كوهپايه هاي زاگرس از شمال غرب به جنوب مؤيد فرضيه دامپرور بودن ايشان است و صعب العبور بودن و كوهستاني بودن منطقه اي كه پارسوماش باستاني در آن واقع شده است احتمالا با اين چشم انداز كه اين منطقه از تهاجمات و تهديدهاي اقوام همجوار در امان بوده و همچنين راحتتر پاسداري مي شود بسيار براي مهاجران پارسي مهم بوده است .

جفا به تاریخ

چرا نوروز در فهرست جهاني يونسكو ثبت نشد ؟!

موضوع ثبت نوروز در فهرست ميراث شفاهي سازمان يونسكو از جمله مواردي است كه سازمان ميراث فرهنگي ايران تبليغ فراواني روي آن انجام داده بود و برخي شايعات حاكي از قطعي شدن آن در بالاترين مرجع بين المللي موجود در اين زمينه بود اما همگان شاهد بودند كه عليرغم تمامي اين تبليغات و هزينه هاي مصرف شده و كارهاي انجام شده در آخرين جلسه سازمان مذكور كه در بيست و پنجم نوامبر 2005 برگزار شد براي دومين بار موضوع نوروز به دليل آنچه كمبود اطلاعات ناميده شد به ثبت جهاني نرسيد !

يونسكو در سال 1998 در جلسه عمومي خود براي حفاظت از شاهكارهاي شفاهي و معنوي بشر كه شامل زبان / ادبيات / موسيقي / رقص / بازي / اسطوره شناسي / آداب و آيين ها / صنايع دستي و هنرهاي نمايشي و سنتي است بيانيه اي را به تصويب رساندند كه طي آن هر كشور مي تواند هر دو سال يكبار پرونده يك شاهكار مشترك منطقه اي و يك شاهكار مستقل خود را براي ثبت به يونسكو ارائه نمايد .طي هفت سالي كه از تصويب بيانيه مذكور و تشكيل فهرست ميراث معنوي جهان گذشته تا كنون يكصد اثر در فهرست به ثبت رسيده . اين صد شاهكار شامل فضاهاي فرهنگي / دانش سنتي / سنت شفاهي / هنرهاي نمايشي / موسيقي محلي و آيين ها و جشنهاي مختلف هستند و از جمله آنها مي توان به زبان رقص و موسيقي گاري فان توسط برزيل هندوراس و نيكاراگوئه / موسيقي شش مقامي توسط تاجيكستان و ازبكستان و يا نقاشي شني كشور وانوتو اشاره نمود .

نوروز در شرايطي از ثبت در اين فهرست جا ماند كه سازمان ميراث فرهنگي ايران با برگزاري جلسه اي در تهران موافقت كشورهاي ديگري كه جشن نوروز در آنها نيز برگزار مي شود را گرفت و اين در حالي بود كه قبل از آن نوروز را براي ثبت به يونسكو معرفي كرده بود و نتوانسته بود موافقت آن مجمع را كسب نمايد . براي بار دوم روز بيست و پنجم نوامبر ( چهارم آذرماه جاري ) نوروز يكبار ديگر در مجمع ميراث شفاهي يونسكو مطرح گرديد و باز هم به دليل كمبود اطلاعات از ثبت جهاني باز ماند . آنهم در شرايطي كه به گفته يكي از رؤساي ارشد ميراث فرهنگي ايران كتابچه اي بزرگ با بيش از سيصد صفحه مطلب مهر ماه سال گذشته به يونسكو تحويل داده شده بود ! و علاوه بر آن دو فيلم كوتاه و بلند نيز در اين رابطه تهيه و تحويل شده بود . مسئولان ايراني موضوع ثبت نوروز را تا حدي قطعي مي دانستند كه حتي ترتيب يك كنفرانس خبري را نيز براي روز شنبه پنجم آذر ماه داده بودند و حتي عنوان كردند كه يكي از كارشناسان يونسكو كه در ايران بود از قطعي بودن ثبت نوروز اطلاع داده بود !

مطمئنا هزينه هاي فراواني در اين زمينه چه از نظر جمع آوري اطلاعات و تهيه و ساخت فيلم و چه از نظر ميزباني نمايندگان كشورهاي همسايه صاحب نوروز و چه از نظر سفرهاي خارجي و رايزني هاي بين المللي و ميزباني كارشناسان يونسكو و غيره مصرف شده بود تا اين مهم اتفاق بيفتد و در چنين شرايطي عدم ثبت به دليل كمبود اطلاعات ارائه شده تنها مي تواند ناشي از عدم دقت در كار كارشناسي و بهره مندي از اساتيد اهل فن و خبره وطن دوست براي تهيه اطلاعات مورد نياز و قابل فهم در گفتمان جهاني باشد مگر اينكه بخواهيم به رسم عادت ديرينه اين موضوع را نيز ناشي از كارشكني استكبار جهاني و صهيونيسم بين الملل بدانيم !؟

راستي كشور وانوتو كه نقاشي شني خود را به ثبت يونسكو رسانده كجاي نقشه جهان قرار دارد ؟؟!!

آرزو بر ما عيب نخواهد بود كه از صميم قلب بخواهيم مواريث مادي و معنوي مان روزگاري سر و سامان يابند چرا كه پشتوانه تاريخي ما بسيار نيازمند توجه و البته تخصص اند !

طنز منتقد

زنگ انشاء

فوايد گاو را بنويسيد

اشاره : اين انشائ با توجه به وضعيت شهرستان مسجدسليمان شهري در استان خوزستان در كشور ايران در قاره آسياي كره زمين نوشته شده و ممكن است در ساير شهرها و استانها وكشورها و قاره ها و سيارات منظومه شمسي قابل فهم نباشد . پس توصيه مي شود قبل از نمره دادن به اين انشا براي يك بار هم كه شده مسجدسليمان را از نزديك ببينيد !!؟

گاو حيوان بسيار خوبي است . اين حيوان اهلي براي انسانها فوايد خيلي خيلي زيادي دارد و كارهاي زيادي انجام مي دهد . از شير گاو محصولات زيادي همچون سرشير/ پنير / كره / دوغ / خامه/ ماست / كشك و غيره درست ميكنند . پوست گاو براي ساختن كفش و لباس چرمي است و گوشت آنرا هم هر كس كه پول داشته باشد وبتواند بخرد مي خورد .

علاوه بر اين گاوها مي توانند در خيابانها و فلكه ها و بلوار ها و ميدانها بگردند و ضمن خوردن علفهاي هرز و كوتاه كردن چمن ها به زيبايي شهر هم كمك كنند . گاوها شاخه هاي پاييني درختها را تا جايي كه پوزشان برسد مي خورند وهمان كاري را مي كنند كه در كتاب علوم هرس كردن ( = حرس =هرص = هرث = حرص =حر3 ) مي گوييم . گاوها با اين كار به بزرگ شدن درختان كمك مي كنند .

گاوها همچنين ضمن گشت و گذار در سطح شهر زباله ها اعم از كاغذ / پس مانده هاي غذايي / چوب / پلاستيك و بعضي مواقع آهن را مي خورند و آنها را به شير پر چرب تبديل مي كنند . خوش به حال گاوها چون آنقدر بزرگ و هيكل دار هستند كه نمي شود آنها را دزديد و به خاطر همين حتي شبها نيز مي توانند بيرون از خانه بمانند و خدمت رساني كنند . مثلا من ديشب حدود ساعت دوازده دو راس گاو را در فلكه باشگاه مركزي ديدم ! باز هم خوش به حال گاوها چون برخي از آنها تنها موجودات اسراييلي هستند كه در ايران به راحتي عبور و مرور مي كنند و گاو اسراييلي ناميده مي شوند . البته بايد مواظب باشيم كه جاسوس نباشند چون از اين اسراييل هر چه بگويي بر مي آيد . گاوهاي اسراييلي هيكل هاي خيلي بزرگي دارند و اشغال گري و بيرحمي از چشمانشان مي بارد . البته بعضي ها مي گويند اصل اين گاوها از استراليا است كه بايد صحت و سقم اين موضوع بررسي شود .

گاوها علاوه بر توليدات خود و اقدامات ارزشمندي كه در عرصه زيست محيطي و بهداشت انجام مي دهند براي آقايان قصابها نيز فوايد فراوان دارند . فروش گوشت گاو بسيار پرسود است و مي توان استخوانها و قلمه هاي آنرا جداگانه به خلق الله فروخت و كلي سود كرد . همچنين مي توان گوشت گاو را با چيز هاي ديگر چرخ كرد و به اسم گوشت چرخ كرده به ملت انداخت . همچنين مي شود گوشت گاو را به اسم گوشت گوسفند به مردم غالب كرد و به ريششان خنديد .

گاو در ادبيات رمانتيك و شاعرانه ما نيز جايگاه مهمي دارد . وقتي بخواهند بگويند چشمان كسي خيلي زيبا و درشت است مي گويند چشمانش گاوي است . در ضرب المثل ها ي ما نيز گاو از معدود حيواناتي است كه از آن ياد شده است . مي گويند كار هر كس نيست خرمن كوفتن / گاو نر مي خواهد و مرد كهن

خلاصه گاو خيلي فايده دارد و بي ادبي است اما بايد به اين نكته نيز اشاره كنيم كه حتي فضولات گاو هم چه بعنوان كود و چه به عنوان سوخت قابل استفاده است و در مجموع هيچ چيز گاو بدون فايده نيست . هر چند گاوها هيچ فايده اي هم كه نداشته باشند همين كه در بهداشت و نظافت شهر به ما كمك مي كنند بايد از آنها سپاسگذار باشيم . موضوع انشاي ما فوايد گاو بود و به هر كجاي گاو كه نگاه كرديم ديديم فايده دارد فقط نفهميديم دم گاو چه فايده اي دارد ؟ اگر شما فهميديد براي ما كامنت بگذاريد . ضمنا گاوها را دوست داشته باشيد

شاعری ازتبار جنوب

خاموشی آتشی از جنوب

منوچهر آتشی در همایش چهره های ماندگار برگزیده و معرفی شد.!

منوچهر آتشی در بیمارستان بستری شد !!

منوچهر آتشی مرد!!؟

سه خبر به فاصله کمی منتشر شد و باعث بهت همگان شد . منوچهر آتشی از بند خاک آزاد شد . پرورش دهنده شاعران بسیار امروز و نوپردازان موج ناب و کارگردان صفحه شعر کارنامه از جسم خاکی آزاد شده تا دیگر همچون دریایی که از اقیانوس جدا مانده غمگین نباشد.فقدان منوچهر آتشی از میان ما فقدان امکان بهره گیری ما از اوست و نه فقدان او که هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق .

یادش گرامی باد

مسجدسلیمان شناسی

مسجدسليمان شناسي

پارسوماش حلقه ارتباط پارسوابه پاسارگاد

پارسوماش نام باستاني منطقه ايست باستاني كه باستانشناسان حدودجغرافيايي آنرا در محدوده مسجدسليمان كنوني متصور مي دانند وآثار باستاني و كشفيات منطقه نيز مبين اين مطلب است . اين شهر باستاني مركزي بوده كه آريائيان پارسي در مسير مهاجرت خود از پارسوا در جنوب درياچه اروميه فعلي به پاسارگاد در استان فارس كنوني ساخته اند و از اين منظر پارسوماش واجد جايگاه مهمي در تاريخ ايران باستان است.